Dị ứng là gì ? 9 nguyên nhân thường gặp và dấu hiệu nhận biết

Dị ứng – một tình trạng phản ứng quá mức của hệ miễn dịch khi tiếp xúc với các chất gây dị ứng như: thực phẩm, phấn hoa, bụi mịn, lông động vật,… Bệnh xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, ho, hắt hơi và đau mắt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về dị ứng, nguyên nhân gây ra và những dấu hiệu nhận biết để có thể phòng tránh và điều trị kịp thời.

Dị ứng là gì?

Dị ứng là một phản ứng của hệ thống miễn dịch đối với các chất không gây hại như phấn hoa, chất tiết của côn trùng, lông động vật, hoặc thực phẩm. Nhưng khi bị dị ứng, hệ thống miễn dịch sẽ chống lại nó như vi trùng hoặc virus.

Khi bạn bị dị ứng, hệ thống miễn dịch sản xuất kháng thể để chống lại các tác nhân gây dị ứng, dẫn đến các triệu chứng như hắt hơi, ngứa, nổi mề đay và khó thở, viêm da, viêm mũi dị ứng hoặc rối loạn tiêu hóa.

Mức độ dị ứng biến đổi từ nhẹ sang nghiêm trọng và 1 số trường hợp có thể gây ra tình trạng sốc phản vệ cần được cấp cứu ngay lập tức. Mặc dù hầu hết các bệnh dị ứng không thể chữa khỏi nhưng các phương pháp điều trị hiện đại giúp kiểm soát và giảm thiểu triệu chứng, cải thiện chất lượng sống cho những người mắc bệnh dị ứng.

Một số nguyên nhân gây dị ứng như sau:

1. Thực phẩm

Dị ứng thực phẩm là hiện tượng hệ miễn dịch của cơ thể phản ứng mạnh mẽ với các protein trong thực phẩm nhất định. Các triệu chứng xuất hiện ngay sau khi ăn như:

Ngứa rộng khắp hoặc tại một khu vực cụ thể.
Buồn nôn và ói mửa
Phát ban.
Sưng ở khu vực miệng
Trong trường hợp nghiêm trọng, phản ứng có thể dẫn đến sốc phản vệ – một tình trạng y tế khẩn cấp.

Khoảng 4% – 6% trẻ em và 4% người lớn bị dị ứng thực phẩm. Bất kỳ thực phẩm nào cũng có thể gây ra phản ứng như:

Trứng.
Sữa.
Đậu phộng.
Các loại hạt như hạnh nhân, hạt điều, quả và hạt thông.
Cá.
Động vật có vỏ như cua, tôm,…
Lúa mì.
Đậu nành.
Vừng (bao gồm tahini).

2. Môi trường

Môi trường gây dị ứng qua đường hô hấp. Dị ứng qua đường hô hấp là những chất trong không khí mà bạn hít vào. Chúng bao gồm các chất gây dị ứng ảnh hưởng đến bạn quanh năm (chất gây dị ứng lâu năm) và chất gây dị ứng theo mùa. Các triệu chứng dị ứng hít phải bao gồm:

Sổ mũi.
Nghẹt mũi.
Ngứa mũi.
Hắt xì.
Ngứa mắt.
Chảy nước mắt.

Đối với những người mắc bệnh hen suyễn, dị ứng hô hấp có thể làm tăng nguy cơ hoặc làm nặng thêm tình trạng khó thở và thở khò khè.

3. Thời tiết

Dị ứng theo mùa bao gồm phấn hoa. Phấn hoa là các vi bào tử từ cây, cỏ hoặc cỏ dại xuất hiện dưới dạng bụi mịn trên bề mặt hoặc bay lơ lửng trong không khí. Phấn hoa cây thường xuất hiện vào mùa xuân, phấn hoa cỏ dại thường xuất hiện vào mùa thu.

4. Mỹ phẩm

Các chất gây dị ứng trong mỹ phẩm bao gồm hương liệu, chất bảo quản hoặc các thành phần khác gây kích ứng da hoặc phản ứng dị ứng.

5. Thuốc

Một số loại thuốc (thảo dược, thuốc không kê đơn hoặc thuốc kê đơn) phổ biến gây dị ứng bao gồm:

Thuốc kháng sinh.
Thuốc chống viêm không steroid (NSAID).
Insulin.
Thuốc hóa trị.

Các triệu chứng như:

Phát ban.
Nổi mề đay.
Ngứa.
Hụt hơi.
Sưng tấy.

6. Vật nuôi

Protein trong da, nước bọt, hoặc nước tiểu của vật nuôi có thể gây dị ứng, đặc biệt với những người có làn da nhạy cảm.

7. Mùi

Mùi hương từ nước hoa, chất tẩy rửa, hoặc các sản phẩm khác gây kích ứng mũi và đường hô hấp.

8. Mủ cao su

Một số người dị ứng với latex – loại mủ cao su tự nhiên được sử dụng trong găng tay cao su, bóng bay, bao cao su, băng bó và bóng cao su. Mũ cao su gây kích ứng da. Ngoài ra, còn xuất hiện các triệu chứng khác như nổi mề đay, sổ mũi, ngứa mũi và khó thở xuất hiện ngay sau vài phút kể từ khi tiếp xúc.

9. Nọc độc/côn trùng đốt

Côn trùng đốt có khả năng chuyển truyền nọc độc – một chất gây hại cho cơ thể. Nọc độc trong vết côn trùng đốt có thể gây ra phản ứng dị ứng. Các loại côn trùng đốt phổ biến gồm ong, kiến lửa,…

Phản ứng dị ứng do nọc độc gây ra các triệu chứng như khó thở, nổi mề đay, sưng ở mặt, miệng hoặc cổ họng, khò khè, khó nuốt, mạch nhanh, chóng mặt và giảm huyết áp.

Những dấu hiệu dị ứng thường gặp

Khi tiếp xúc với các chất gây dị ứng, cơ thể có thể phản ứng qua nhiều biểu hiện khác nhau. Một số phản ứng phổ biến:

Triệu chứng ban đầu của dị ứng bao gồm tắc nghẽn mũi, cảm giác ngứa ở mũi và họng, tiết đờm, ho và khó thở do hít phải các chất gây dị ứng.
Khi mắt tiếp xúc với chất gây dị ứng, người bệnh cảm thấy ngứa mắt, nước mắt chảy ra, đỏ và sưng vùng mắt.
Nếu ăn phải thực phẩm gây dị ứng, người bệnh sẽ buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy hoặc thậm chí sốc phản vệ.
Tiếp xúc với chất gây dị ứng qua da gây ra các phản ứng như phát ban, mề đay, ngứa, nổi mụn nước, hoặc bong tróc da.
Dị ứng thuốc ảnh hưởng đến toàn thân và gây ra nhiều triệu chứng khác nhau.

Mỗi người sẽ có phản ứng khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng dị ứng nào như đã nêu trên, hãy đến trung tâm y tế để được chẩn đoán và điều trị.

Blog, Giới thiệu, Khuyến mãi